OSTEOPOROZ

Osteoporoz kemik erimesi olarak bilinen hastalığın tıbbi adıdır. Bu hastalık en çok menopoz döneminde ve kadınlarda gözlenmektedir.

Kemikler sanılanın aksine durağan organlar değildir. Kemik yapım ve yıkımı yaşamımız boyunca devam ermektedir. Osteoblast adındaki hücreler kemik yapımından sorumludur. Osteoklast hücreleri ise yıkımdan sorumludur. Bu dengenin devamı önemlidir. Paratiroit hormonlar kan kalsiyumunu dengede tutmak için kemiklerde yıkıma neden olmaktadırlar. Aynı zamanda d vitaminini aktive ederler ve barsaktan kalsiuum alımını artırırlar. Bu gerekli fizyolojik bir mekanizmadır. Östrojen hormonu ise tersine kemikte yapımı tetikler. Kalsiyum ve d vitamini üzerinden kemik yapının yapımını sağlar. Östrojen hormonu erkeklerde de kemik yapımına önemli katkı sağlamaktadır.

Kadında menopozda östrojen seviyelerinde düşme paratiroit hormona kemiğin daha hassasiyet kazanmasına neden olur. Bu da paratiroit hormonun daha fazla kemik yıkmasına neden olur.

Osteoporoz oluştuğunda kemik kitlesinde kayıp söz konusudur. Kemik kitlesinin kaybı ise kemik kırılganlığında artış anlamına gelmektedir.

Hareketsiz yaşam tarzı ve doğurganlıktaki artış yüzyılımızdaki osteoporoz artışının ana nedenleri arasında sayılmaktadır.

Kemik yapımının total olarak 30’lu yaşlarda durduğu ve osteoporozun başladığı görülmektedir. Ergenlik çağındaki kızlara kalsiyum desteği verilmesini önermekteyiz. Bu yaşlarda kazandırılacak spor alışkanlıkları da kemik kitlesinin doğru oluşması ve sağlamlığı açısından değer taşır. Bu yaştaki kızların düzenli ve dengeli beslenmesi de önemli başka bir parametredir. Çünkü kemikte sadece kalsiyum yoktur. Kemiğin aynı zamanda proteine de ihtiyacı vardır.

Bu yaşlarda kızlara mutlaka spor alışkanlığı kazandırılmalıdır.

Omurgadaki trabeküler ya da peteksi kemik omurganın iç kemik yapısını oluşturur. Bu kemikteki kayıp çok erken yaşlarda 20 yaşlarında başlar. Menopozda ise omurlarda ki peteksi kemikteki kayıp yaklaşık her yıl %5 civarında olacaktır. İlk 20 yılda menopoz dönemindeki toplam peteksi kemik kaybı omurgada %50 ye varmaktadır. Bu kayıp çok ciddi bir kayıp anlamına gelmektedir. Dış kemikteki yanı kortikal kemikteki kayıp ise %30 seviyelerindedir. Peteksi kemik omurga içinde bulunur. Aynı zamanda önemli bir kırk bölgesi olan uyluk kemiğinin baş ve boyun kısmında da bu kemik vardır. Bu nedenle bu kemiğin olduğu omurga ve uyluk kemiğinde en sık kırık gözlenmektedir.

enopozdan önce iyi bir kemik kitlesine sahipseniz kırık riskiniz düşecektir. Menapozdan sonra bu kayıp ne kadar az ise kırık riski de o kadar düşük olacaktır.